“Berbak handiak, ezkurrak txikiak” / “Mucho ruido, pocas nueces”

BERBAK HANDIAK, EZKURRAK TXIKIAK

2015eko abenduak 23ko Gasteiz Zero Zabor taldearen prentsa oharra

diario-noticias-de-alav-914264_21306_1

(Abajo en castellano)

Hala dirudi, behintzat. 2015eko erdialdean, Arabako Foru Aldundiak (AFA) agindu zien Arabako Kuadrillei (hauek baitira hondakinak kudeatzen dituztenak zerbitzu mankomunatu- partzuergoen bidez) tratatzeko hiri-hondakin solidoak Jundizko TMB instalazioan, Gardelegin utzi aurretik. Aditu batzuen ustez, egoera horrek arriskuan jartzen zituen 2015eko aurrekontuak, HHSn tarifa igo behar zelako 45,05 €/t-tik 68,56€/t-ra.
Egoera hori ikusita eta Kuadrillek egindako kexa publiko ugarirengatik, Arabako Foru Aldundiak (AFA) bere gain hartu zuen tarifa-igoera 2015eko bukaera arte. Data horretara iritsita, ukitutako Udalek onartzen dute legezko premia dagoela hiri-hondakinak tratatzeko Gardelegira zuzenean bota beharrean. Gure susmoa da hondakinen kudeaketa berri horrek eragiten duen aurrekontu-arazoa zuzenean ezarriko dutela ordezkatzen duten herritarren gain zabor-tasaren igoera baten bidez.

Zero Zabor filosofiatik nahiko genuke beste ikuspuntu baten ekarpena egin. Uste dugu galtzen dugula gauzak beste modu batera egiteko abagunea. Gehiago ordaintzeko aukera ez da nahikoa 2020rako Europar Batasunak ezarritako helburuak lortzeko (%50 birziklatze-tasa) eta are gutxiago gaur egungo Araba Lurralde Historikoko Hiri Hondakinak kudeatzeko 2006-2016 Plana ( ALHHKP ).

Europar Batasunak ezartzen duen hondakinen kudeaketa-politikak nabarmentzen du ekonomia zirkularraren alde egin behar dela. Ekonomia zirkular hori gai izan behar da birziklatze-ehuneko handiak sortzeko hiru bideren bidez: lehena, “gordetze, jalkitze eta berrerabiltze-sistemak” osatzea egungo “Kudeaketa-Sistema Integratuekin” ( KSI ); bigarrena, “sortzeagatiko ordainketa”; eta, batez ere hirugarrena, frakzio organikoa gaika jasotzeko gaitasuna (HHSn guztiaren pisuaren %50, gehiena ura).

Arabako lurraldearen antolamenduak errazten du lokalki kudeatzea gure HHSn frakzio organikoa, eta horretarako laguntza ezin hobea da Eusko Jaurlaritzak argitaratu berri duen 1/2015 zk. Instrukzioa, non ezartzen diren jarduera-irizpideak (administratiboak nahiz teknikoak) abian jartzeko biohondakin lokalak kudeatzeko eraikinak. Instrukzio horrek alde batetik eraikinak sailkatzen ditu eta bestetik egoki abiarazteko beharrezko eskakizunak zehazten ditu.

Arabako herritarrak gai badira jatorrian egoki banatzeko gure hondakin biodegradagarriak (kanpaina hezitzaile eta informatibo batzuek eginda), lortuko dugu Europar Batasunaren eta ALHHKPren beraren helburuak betetzea ez ezik, nabarmen txikitzea TMB instalaziora bidali beharreko HHSn tonak, horrek berekin ekar dezakedanarekin: aurreztutakoarekin zabor-tasak jaistea, igo beharrean. Eta ez hori bakarrik, baizik eta gai izan gaitezke bai zuzeneko lanpostuak sortzeko hondakin horien kudeaketan, bai gure lurretan ongarri erabiltzeko sortutako kalitate handiko konposta.

Bi aste geratzen zaizkigu behin betiko onartzeko 2016ko Udal aurrekontuak eta urtebete onartzeko Aldundiaren plan berria 2016-2020, eta testu honekin gure filosofiaren ikuskera bat erantsi nahiko genuke uste dugulako oso interesgarria dela arabar guztiontzat.

euskCX4OZHeWMAAju-_


MUCHO RUIDO, POCAS NUECES

Nota de prensa del grupo Gasteiz Zero Zabor del 23 de octubre de 2015

O eso parece. A mediados del 2015, desde la Diputación Foral de Álava (AFA/DFA) se establecía la obligación a las diferentes Cuadrillas Alavesas (que gestionan sus residuos mediante diferentes consorcios de servicios mancomunados) de tratar los residuos sólidos urbanos (RSU) en la planta TMB de Júndiz, antes de ser depositados en Gardelegui. Esta nueva situación según voces autorizadas, implicaba poner en riesgo los presupuestos del 2015 debido a la subida tarifaria que conllevaba (pasar de 45,05 €/Tn a 68,56 €/Tn de RSU).

Con este escenario y las numerosas quejas públicas recibidas de las diferentes Cuadrillas, la Diputación Foral de Álava (AFA/DFA) decidió asumir la subida tarifaria hasta finales del 2015. Llegados a esta fecha, los Ayuntamientos afectados reconocen la necesidad legal de tratar los residuos urbanos previa eliminación en Gardelegui, y todo indica que los problemas presupuestarios que genera esta nueva gestión de residuos lo van a aplicar directamente sobre la ciudadanía que representan mediante una subida de tasas de basura proporcional.

Desde la filosofía de Zero Zabor nos gustaría aportar un argumento más al debate actual, porque creemos que ésta decision, además de no ser justa para la ciudadanía alavesa, no es suficiente para conseguir los objetivos que marca la Unión Europea para el 2020 (tasa reciclaje 50%), y mucho menos la actual Planificación de Gestión de Residuos Urbanos del Territoriio Histórico de Álava PGRUTHA 2006-2016.

Las políticas de gestión de residuos que establece la Unión Europea, señala apostar por una economía circular que sea capaz de generar % de reciclaje elevados mediante la complementación de “Sistemas de depósito, deposición y retorno” SDDR, con los actuales “Sistemas Integrados de Gestión” SIG, políticas tarifarias basadas en “generación por pago” y sobre todo con la capacidad de recoger selectivamente la fracción orgánica (50% en peso del total de los RSU y la mayoría agua).

En Álava, debido a su distribución territorial, es posible gestionar la fracción orgánica de nuestros RSU localmente, apoyandonos en la recién publicada instrucción nº1/2015 del Gobierno Vasco que fija los criterios de actuación (administrativos como técnicos) para poner en marcha instalaciones de gestión de biorresiduos locales. Dicha instrucción clasifica las diferentes instalaciones y define los requerimientos necesarios para su correcta puesta en marcha.

Si la ciudadanía alavesa es capaz de conseguir separar en origen adecuadamente (apostando por unas campañas formativas e informativas) nuestros residuos biodegradables, no solamente conseguiremos cumplir con los objetivos de la UE y del propio PGRUTHA, sino que reduciremos considerablemente las toneladas de RSU a enviar a la TMB, lo que puede implicar incluso bajar las tasas de basura con el ahorro conseguido, en vez de subirlas. Y no solo eso, sino que podemos ser capaces de generar empleo local directo en la gestión de estas “composteras” así como poder utilizar el compost de alta calidad producido como abono en nuestras propias tierras.

Quedan dos semanas para aprobar definitivamente los presupuestos municipales del 2016 y un año para aprobar un nuevo plan Foral 2016-2020, y queríamos aportar la visión de nuestra filosofía pensando en el interés general de la ciudadanía alavesa.

castCX4OpLcWsAAKAUh

Agerpenak komunikabideetan / Apariciones en prensa:

 

Advertisements

Hitzaldia Aldaben / Charla en Aldabe

Ald

Gasteiz Zero Zabor taldeko lehen ekimena Aldaben burutu zen abenduaren 3an. Hitzaldia hiru ataletan banatu zen:

1. Zero Zabor filosofia eta ekonomia zirkularra:

Gasteiz 0 waste, GREENdu zure zaborra

Jakina da ardo kupelean bakterioek hartzidura alkoholikoa egiten dutela. Mahatsaren azukrea jan eta alkohola sortzen dute hondakin. Hondakin horren kontzentrazioa % 12ra hurbiltzean, geratu ordez, aurrera segi eta euren kakan itotzen dira. Hortik dator ardoaren graduazio alkoholikoa. Ustiapen-kontsumo-zaborreria eredu lineal horretan, gizakiok modu berean jokatzen dugu. Green Gasteizek ere kupelaren antza dauka, eta gu legamia gara.

Euskaldunok gure planeta eta halako bi gehiago behar ditugu gure “beharrak” asetzeko. Horrela jarraituz gero, Ama Lurrari aurki esnea bukatuko zaio. Berriztagarriak ez diren baliabideak esplotatzen ditugu, eta, hauek birziklagarriak badira ere, zabortegietan metatzen ditugu, edo erre. Askoren ustez etorkizuneko harrobiak. Etxeko zarama poltsaren karakterizazioa eginez gero, ikusiko genuke pisutan % 85 birziklagarria dela: materia organikoa % 45, ontzi arinak % 15, kartoia eta papera % 15 eta beira % 10. Beste % 15a ezin da birziklatu, sortu duenak, hortaz, zer edo zer txarto egin du. Hiri hondakinak, gizarte modernoaren efizientzia eza eta porrotaren isla dira.

Udaletxeko datuek esaten dute azken sei urteetan %23 birziklatzen dugula, ez da hazi ez murriztu. Asko? Gutxi? Berri askotan Gasteiz hondakinen kudeaketa eta tratamenduan eredutzat jartzen da. Datuak hor daude baina. Gainontzeko % 77a nora doa beraz? Zabortegira halabeharrez, Gardelegira hain zuzen ere. Arraroa batzuk Gasteizko Mendiak parke natural bihurtu nahi izatea eta, aldi berean, zabortegi horren bizi iraupena etengabe luzatzea.

Europatik haize berriak datoz bestalde, ekonomia zirkularra, baliabideen efizientzia, enplegu berdea, baita hondakinen tratamenduan hierarkia bat: (1) Prebentzioa, (2) Berrerabilpena, (3) Birziklapena, (4) Balorizazio energetikoa, (5) Zabortegiak. Datuak ikusita, esango nuke Gasteizen hierarkia hau aldrebes ulertu dugula; izan ere, gutxien erabili behar genuen tratamendua (zabortegia) era masiboan erabiltzen dugu. Gure zabortegiari itxiera eguna jarri beharko zaio, ezta?

Gasteizko egoera garratza da, materia organikotik eratorritako konposta % 1 da soilik. Jundizen kokatzen den Biocompost plantak gaitasuna dauka soberan ditugun patata azalak, arrain hezurrak eta kafea konpost bihurtzeko. Egoera irauli egin beharko da urte gutxitan, Europako Batzordeak hala aginduta. Nola lortu sukaldeko biohondakin guztiak konpost bihurtzea? Lautadako gure nekazariek ongarri horiek besoak zabalik hartuko lituzkete!

Hiriaren metabolismoa aldatu beharra dago, linealetik zirkularrera. Posizio berri batera salto egin: zero zabor. Mundu mailan udal, hiri eta herri askok Zero Zabor ikuskera aitortu dute: 20 urtetan zaborra desagertzeko estrategia, helburu goizalea denbora erreal batean. Hor daukagu Eskoziako eredua, Katalunia, Italia edota San Frantzisko hiria, 800.000 biztanle eta % 72 birziklatzen.

Hau guztia lortzeko, ezinbestekoa da guztion ekarpena. Lehenik eta behin, murriztu: hondakinik onena sortzen ez dena delako. Bigarrena, bananduta erosten badugu zergatik etxean nahastu? Bestalde, azpiegiturak egokitu, bilketa sistemak hobetu, edukiontzi grisa mugatu eta birziklatze helburu ausartak adostu. Modu berean, hezkuntzan sakondu – Ibaiondo ikastola aitzindaria da horretan-. Azkenik, ekodiseñoan inbertitu -20 madalena jan eta 25 bilgarri batu?- eta berrerabilpena sustatu -Araba Esnea proiektuan, zenbat tetra-brick aurreztu genituen?-

Gasteiz garbiago baten alde, GREENdu dezagun gure zaborra.

Sinatzaileak: JOSU LINAZA, ENRIQUE LOPEZ, AMANKAY VILLALBA, MIKEL SANTA ENGRACI, DANI ZUAZAGOITIA

2. Hondakin orgaikoen kuduaketa Elburgon: Proyecto de compostaje, Ayuntamiento de Elburgo, 2005-2012

3. Konpostajea Barrundian: El compostaje o cómo generar menos basura en Barrundia